Berlin, 9/ 2006

Một không khí đầm ấm gia đình, một không gian văn hóa mang đậm dấu ấn Việt Nam, một tổ chức tư vấn và đào tạo tận tình và chuyên nghiệp, một thành viên trong đại gia đình đa văn hóa Berlin… đó là những ấn tượng của hầu hết những ai đã một lần đặt chân đến VINAPHUNU – tổ chức tư vấn và đào tạo do Bộ Phụ nữ Tiểu Bang Berlin tài trợ từ 15 năm qua nằm trong câu lạc bộ ASIATICUS – mà luôn được trìu mến gọi là CLB phụ nữ Việt Nam ở Berlin.

Năm 1991, giữa thời điểm mà tình hình chính trị, kinh tế, xã hội Đức có rất nhiều biến động, VINAPHUNU ra đời như là một sự tất yếu đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọng của cộng đồng người Việt nói chung và của phụ nữ Việt Nam nói riêng.

Trong hoàn cảnh phải đối mặt với muôn ngàn khó khăn thường nhật thì việc hội nhập để tồn tại và tồn tại một cách tối ưu là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của VINAPHUNU. Cửa ngõ đầu tiên để tiếp cận với một xã hội khác, với một nền văn hóa khác chính là ngôn ngữ. Nhận thức được sâu sắc tầm quan trọng của việc học tiếng Đức, ngay từ những ngày đầu đến tận bây giờ, sau 15 năm, với sự giúp đỡ tận tình của những giáo viên đại học có kinh nghiệm thâm niên, CLB đã mở liên tục nhiều khóa tiếng Đức miễn phí cho nhiều đối tượng được chú trọng tùy theo từng thời điểm: phụ nữ hợp tác lao động trước đây, theo diện đoàn tụ gia đình, kết hôn với người Đức… .

Tư vấn pháp luật (TVPL) là trọng điểm của công tác hội nhập cùng với tư vấn xã hội (TVXH). Để đáp ứng tính thời sự của từng thời điểm, CLB hàng tuần đều có giờ TVPL miễn phí và hàng ngày đều có TVXH do luật sư và nhân viên xã hội đảm trách. TVXH cũng như TVPL không ngoài mục đích giúp đỡ chúng ta vượt qua những khó khăn trong cuộc sống hàng ngày, từ giấy phép cư trú, giấy phép lao động, tiếp xúc với Sở Ngoại kiều, các công sở hữu quan… cho đến những việc như xin nhà ở, việc làm, đi khám bệnh, bảo hiểm… mà còn giúp chúng ta một khối lượng kiến thức về pháp luật, xã hội, y tế, giáo dục, văn hóa.

Tiếp thu văn hóa phương Tây một cách có chọn lọc chỉ có thể thành công khi chính chúng ta trong tay phải có một hành trang văn hóa nhất định. Bởi vậy, từ hơn một thập niên qua, với sự giúp đỡ và ủng hộ, đóng góp tận tình của biết bao nhiêu cá nhân, tổ chức, gia đình, Đức cũng như Việt, ở đây cũng như ở Việt Nam, CLB đã có một thư viện khang trang với gần 4000 sách truyện và 2000 băng đĩa. Với sự phân loại chi tiết, kỹ lưỡng mang tính nghiệp vụ đáp ứng đủ mọi trình độ, thị hiếu, từ sách tra cứu đến giải trí, từ văn học Việt Nam đến văn học thế giới, từ văn học cổ đến văn học cận, đương đại, từ truyện dịch đến phóng sự tùy bút… cùng với sự giới thiệu sách truyện tận tình chu đáo, thư viện từ lâu đã là một trong những điểm mạnh và cuốn hút của CLB.

Với biết bao nhiêu những hoạt động văn hóa do CLB tổ chức đã nâng cao tầm nhận thức và kiến thức của phụ nữ chúng ta. Làm sao nhớ hết được những dấu chân của phụ nữ VINAPHUNU trên các nẻo đường nước Đức và Châu Âu. Làm sao nhớ hết được những phòng tranh, triển lãm, những bảo tàng, những công trình kiến trúc lịch sử… mà phụ nữ VINAPHUNU đã thăm viếng. Làm sao nhớ hết được những cuộc biểu tình, những đợt hội thảo, những buổi nói chuyện chuyên đề… mà phụ nữ VINAPHUNU đã tham gia. Nhớ sao hết những danh lam thắng cảnh, những lễ hội văn hóa, những buổi cùng nhau xem một bộ phim mới, cùng đi nhà hát kịch, rồi những đêm cùng nhau bình một bài thơ hay, những chiều cùng nhau thả hồn nhớ về Hà Nội xa xôi…

Không khí gia đình chính là điểm đặc thù của VINAPHUNU. Ai đến cũng đều có cảm giác như ta được về nhà, ở giữa lòng Việt Nam. Ở đó mùi xào nấu thơm lừng của các món ăn ba miền, ở đó là nơi mà giọng Quảng Bình, Nghệ An ríu rít với giọng Hải Dương, Quảng Ninh hòa nhập với giọng Sài Gòn, Cần Thơ… Ở đó là nơi mà trẻ con thì cười đùa tung tăng khắp chốn, phụ nữ thì rủ rỉ tâm sự hay kể lể vui buồn trong bếp, hàn huyên ấm lạnh quanh bàn, còn đàn ông thì đánh cờ, đọc báo, thanh thiếu niên thì nghe nhạc… Ở đó là nơi mà hàng tuần các lớp tiếng Việt của các cháu trong phòng học còn lớp tiếng Đức của các mẹ, các cô đồng thời trong thư viện… . Tất cả hòa thành một khối, một tập thể, một gia đình lớn mà ở đó nỗi buồn được chia sẻ và niềm vui được nhân lên. Ở đó cũng là nơi mà mỗi khi ta gặp chuyện buồn có thể gục đầu vào vai bạn thổn thức nức nở, và có thể rạng rỡ cười tươi khoe với nhau khi nhận thư nhà hay con khỏe học giỏi. Ở đó cũng là nơi mà ta giúp nhau để rồi tự ta giúp ta. Ở đó cũng là nơi mà những dị biệt về văn hóa, vùng miền… gần như được xóa nhòa. Ta chỉ còn nghĩ ta là người phụ nữ Việt Nam, là người Việt Nam cần tâm sự, cần sẻ chia, cần giúp đỡ… và được đáp ứng.

Có lẽ hiếm có ở một nơi nào mà mỗi thành viên đều hăng hái tích cực giúp đỡ, đóng góp, ủng hộ tài vật, sức lực, thời gian… tự nguyện và vô vụ lợi đến như vậy. Người nào việc nấy, mỗi người đều xắn tay vào khi CLB có việc. Đàn ông thì trang trí, dọn dẹp, phụ nữ thì mua bán, nấu nướng chuẩn bị từ bao ngày trước, các cháu thì tập tành ca múa cho chương trình văn nghệ… từ chõ xôi, nồi cháo gà, cái bánh chưng… hay những vật dụng như nồi cơm điện, bát đĩa, chổi lau nhà, khăn lau bát… cho đến những bình hoa tươi, những khay quả ngọt… . Rồi những rừng hoa, những tấm thiệp chúc mừng, những bưu ảnh thư từ, những cú điện thoại của người đi xa… đều là những tấm lòng, những tấm ân tình mà ta khó có thể kể hết bằng lời.

Ai mà đã một lần đến CLB hẳn không quên những Lễ Tết mà biết bao tà áo dài dân tộc đã tôn vinh vẻ đẹp của phụ nữ Việt Nam bên những nụ đào chúm chím đua sắc. Những tà áo dài Việt Nam trong lâu đài Bellevue khi là khách của Ngài Tổng thống, trong Tòa Thị chính Đỏ, khi là khách của Ngài Thị trưởng Berlin, trong những cuộc diễu hành đa văn hóa của thành phố, trong những lễ hội văn hóa của các hội đoàn, của Quận… bên những quầy thông tin mà CLB thường xuyên tham gia trong những hoạt động xã hội… đã không chỉ gây ấn tượng về vẻ đẹp văn hóa Việt Nam mà cũng chính là những đóng góp tích cực của VINAPHUNU vào cuộc sống đa văn hóa Berlin mà trong đó đội múa Xinh Company là niềm tự hào của CLB.

Ở đây ta không thể không kể đến những hoạt động thanh thiếu niên và thiếu nhi là một trong những hoạt động chính của CLB. Nhằm đưa các cháu gần gũi hơn trên con đường trở về cội nguồn thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ và các lớp tiếng Việt. Ngay từ thời gian đầu CLB đã động viên, khuyến khích, giúp đỡ để tạo điều kiện cho bố mẹ các cháu nhận thức được tầm quan trọng của việc giữ gìn những giá trị truyền thống của văn hóa dân tộc. Thế hệ sau luôn luôn là nỗi niềm quan tâm lo lắng của các bậc phụ huynh mà đặc biệt là khi các cháu lại sinh trưởng ở nước ngoài. Ý thức được vai trò chủ đạo của tiếng mẹ đẻ, CLB đã từ gần 10 năm qua tổ chức liên tục các lớp tiếng Việt không chỉ dạy cái hay, cái đẹp của văn chương, ngôn ngữ Việt mà còn văn hóa, văn minh, phong tục đời sống tâm linh… của dân tộc Việt. Sự liên hệ mật thiết, gắn bó giữa CLB, phụ huynh và các cháu đã tạo nên một không khí ấm áp như một gia đình Việt lớn, thúc đẩy các cháu càng thêm yêu tiếng Việt và quê hương.

Xinh Company là một minh chứng đầy thuyết phục cho sự kết hợp hài hòa giữa tinh hoa của văn hóa nguồn cội và ưu điểm của văn minh phương Tây. Đều sinh ra và lớn lên ở đây, các cháu là học sinh giỏi ở các trường tiểu, trung học của Đức, là sinh viên cao đẳng, đại học và cũng là học sinh tiếng Việt, sinh hoạt ở CLB từ những ngày thơ bé. Ai đã từng một lần dự Tết ở CLB sẽ hẳn không thể nào quên những khuôn mặt rạng rỡ sáng ngời trong những vũ điệu uyển chuyển với chiếc áo tứ thân nền nã của văn hóa đồng bằng châu thổ sông Hồng hay tha thướt tung bay với tà áo dài truyền thống, e ấp với chiếc áo bà ba đằm thắm của đồng bằng Cửu Long hay là những sơn nữ vòng bạc lấp lánh với chiếc khăn thổ cẩm của văn hóa Thái Mường. Xinh Company đã đem lại vinh quang cho không chỉ VINAPHUNU, không chỉ là niềm tự hào của bố mẹ, cô bác mà còn của thanh thiếu niên, thiếu nhi Việt Nam khi đoạt giải nhất „Thanh thiếu niên & thiếu nhi“ trong Đại Vũ Hội Hoá trang 2004 tại Berlin với hơn 180 đoàn nghệ sĩ của nhiều nước tham dự, và trên biết bao sân khấu lớn nhỏ của Quận, của thành phố v.v.

Giữ gìn vẻ đẹp truyền thống của phụ nữ Việt Nam với „công, dung, ngôn hạnh“, nữ công gia chánh đã vô cùng được chú trọng và chính là một trong những hoạt động nổi bật của VINAPHUNU. Đan lát, thêu thùa, nấu nướng đã tạo cho không khí CLB những chiều thứ bảy sao mà đầm ấm, sao mà thân thương … khó có thể quên được khi mỗi thành viên đi xa đều nhớ và nhắc về CLB của mình như vậy. Con cái chúng ta tự hào về những áo, mũ mẹ đan thêu cho, chồng chúng ta ấm lòng khi thưởng thức những món ăn ngon với anh em, bè bạn do tự tay vợ, tay bạn gái, em gái mình chế biến. Ở đây, Berlin giữa trời tuyết mà ta vẫn có bánh tôm, bún thang Hà Nội, bún bò giò heo, bánh bột lọc Huế, bánh xèo Quảng Ngãi, bún Kiên Giang, chè thập cẩm Sài Gòn… . Chao ôi, là nhớ Việt Nam! Đã 15 năm Tết bên cạnh những hoạt động văn hóa nhằm giới thiệu văn hóa Việt Nam: triển lãm tranh Đông Hồ, sơn mài Việt Nam, đèn lồng Hội An, tranh lụa Huế, áo dài Việt Nam trong ba thập kỷ cuối, hội họa hiện đại của các họa sĩ Việt Nam… và những chương trình văn nghệ với những làn điệu dân ca quan họ Bắc Ninh, chèo đồng bằng Bắc Bộ, cải lương vọng cổ đồng bằng Cửu Long, những điệu múa, lời ca mang âm hưởng của núi rừng Tây Nguyên… thì tất cả những đặc sản chiêu đãi 5- 6 trăm khách dự đều do những bàn tay khéo léo của phụ nữ VINAPHUNU chuẩn bị.

Là những phụ nữ tảo tần khuya sớm trong những cửa hàng hoa, trong những quán ăn, nhà hàng, trong những bệnh viện, nhà máy, ngoài trời trong chợ những ngày đông tuyết phủ đến đầu gối… là những cô giáo, công nhân, kỹ sư… mà vì mưu sinh đã hy sinh sự nghiệp của mình cho gia đình, chồng con, quê nhà. Từng bước, từng bước với những hoạt động văn hóa, xã hội phong phú và bổ ích do CLB phụ nữ tổ chức, chúng ta đã lớn dần lớn mạnh, đã độc lập tự chủ, tự tin để tồn tại và sống với đúng nghĩa của nó ở xứ người. Đó cũng là mục đích và cũng chính là thành công của VINAPHUNU trong 15 năm qua.

Và mỗi thành viên của VINAPHUNU đã không giấu giếm được niềm tự hào mỗi khi kể về CLB của mình với những hoạt động văn hóa vô cùng phong phú, về những quan hệ ngọt bùi ăm ắp tình người, về những giúp đỡ, đóng góp, ủng hộ vô vụ lợi của toàn thể, về những thành công đạt được mà đã là niềm tự hào cho tất cả và cho mỗi người, về cái thư viện nhỏ – điểm quyến rũ của CLB, về đội múa Xinh Company với sự trưởng thành của con cái chúng ta… .

VINAPHUNU là của ta – do ta – và vì ta!

Loos Nguyễn Thị Hoài Thu


Advertisements