Tặng cháu Phạm Trọng Anh

 

 „Đường trần khuất nẻo, từ nay sẽ không gặp nhau nữa!“. Ngước lên vẫy vẫy tôi, người đàn ông ấy đi vào trong đường hầm. Giật mình tỉnh ngay dậy, tôi vội lấy giấy bút ghi lại những gì trong giấc mơ mà người đàn ông vừa nói với tôi xong, bởi tôi biết nếu không ghi chép ngay, sáng mai tỉnh dậy mình sẽ quên.

Tôi có thói quen như vậy. Những giấc mộng, những cuộc gặp gỡ trò chuyện, những câu thơ, những đoạn văn… trong mơ đều được tôi ghi chép lại cẩn thận. Để suy ngẫm, để tìm tòi, để chiêm nghiệm cái lẽ nhân duyên, sinh tử, còn mất, sắc sắc không không, hư vô ở đời…

Ngày ấy đội tôi có D bị mất tai nạn khi còn rất trẻ. Là công nhân của đội tôi, một đội may lớn của Cộng hoà và lớn thứ nhì Berlin nên chủ yếu là nữ, D là một trong rất ít nam của đội. Véo von hát chèo suốt ngày, tính tình hòa nhã, dễ mến, lại ở cùng tầng với phòng tôi nên khiêng tủ, bàn gì là D cũng nhiệt tình giúp đỡ chị. Dễ thương, đẹp trai vậy nhưng mãi khi đội gần về, D mới có người yêu.

 M rất duyên dáng và cũng là người cùng ở Nam Định đi. Cả đội bạn bè ai cũng mừng cho D và M. Đùng một cái D bị tai nạn xe ôtô và mất đúng lúc cả đội đang lo vụ đi, ở hay nhận tiền đền bù để về nước. Tình hình vô cùng bấn loạn, rối tinh rối mù… Chỉ còn mình tôi và J. là người của nhà máy phụ trách đội lo lắng hết các việc đi tỉnh, đến bệnh viện làm thủ tục, hẹn ngày đến nhà xác nhận diện, rồi lại liên hệ lò thiêu, làm lễ an táng, tổ chức ở đội…

Lâu quá nên tôi cũng quên nhiều chi tiết, chỉ nhớ rằng trước khi về nước thì đội chúng tôi có làm lễ truy điệu cho D, và sau đó thì M mang hũ tro của D về nước cho gia đình. Cả đội ai cũng tiếc thương.

Tôi cũng nhớ và thương D nhiều. D còn trẻ quá và mới yêu M thì đã mất vì cái tai nạn không đâu ấy. Thời gian ấy là thời gian vô cùng căng thẳng, việc giấy tờ, giấy phép cư trú, ở lại… Chắc tất cả những ai nếm trải những năm đầu của thập kỷ 90 đều cảm nhận rõ sự căng thẳng ngột ngạt ấy. Phải nói rằng đó quả là những năm tháng không thể nào quên.

Bởi vậy cùng thời gian và bộn bề công việc, như bao người, thời gian đầu tôi còn nghĩ đến D. Sau đó, cái chết của D trôi vào giữa bộn bề của một đời sống đầy lo toan, phấp phỏng.

Vậy mà lâu lắm sau đó có một đêm đang ngủ, tôi mơ thấy D về, y như lúc còn sống, vui vẻ chuyện trò hai chị em… Không hiểu sao trong mơ nhưng tôi vẫn biết D đã mất nên khi tỉnh giấc, tôi vội vàng lập tức mở sổ làm việc của năm 1990, năm giải tán đội, năm cả đội về nước và chính là năm D mất ra xem.

Vô cùng kinh ngạc, tôi thấy trong sổ mình ghi, hôm nay, đúng bảy năm trước là ngày D mất. Đọc đâu đó vẫn biết dù rằng hai thế giới cách biệt nhưng người âm luôn mong muốn được người thân nhớ đến mình, sưởi ấm lòng mình bằng những sự quan tâm, thương nhớ để bớt cô đơn lạnh lẽo. Tôi nghĩ, có lẽ D nhắc nhở tôi hay D đến chào tôi để được đi đầu thai chăng vì trông D vui vẻ. Vì bất cứ lý do gì nhưng thấy D vui là tôi đều thấy yên dạ…

Những chuyện báo mộng như vậy với tôi không hiếm. Và lần này…

Một đêm mùa đông cách đây đã lâu, năm 2004, trong mơ tôi thấy mình ngồi với bạn bè uống cà phê như là trên một cái Terrasse thì phải. Bỗng trước mặt tôi, hiện ra từ từ một khuôn mặt đàn ông, cạnh cạnh, tóc lượn sóng. Người đàn ông đó lấy tay đẩy cho tôi một chai nhỏ, vuông, có nút đậy, bên trong là một thứ dung dịch màu trắng đục đục và nói với tôi rằng „Tôi biếu chị để chữa bệnh. Cám ơn chị đã giúp đỡ vợ con tôi.“

 Cũng lấy tay tôi nhã nhặn đẩy lại phía anh ấy và nói „Anh biết rồi, tôi là người làm việc xã hội, chưa lấy quà biếu của ai bao giờ anh ạ“. Rồi tôi thấy khuôn mặt đó từ từ mờ dần. Đầu tiên là khuôn mặt, rồi đến mái tóc và tôi bỗng thấy mình từ trên nhìn xuống một đường hầm, thấy anh ấy bé lắm đi vào, ngước lên nhìn tôi vẫy và nói „Đường trần khuất nẻo, từ nay không gặp nhau nữa!“. Rồi hình ảnh đó biến mất và tôi tỉnh dậy.

Tôi đã kể điều này với rất nhiều các em, các chị nơi câu lạc bộ, với gia đình, bạn bè… Ít lâu lại kể vì lòng tôi cứ canh cánh không biết người đàn ông đó là ai.

Trong cả hơn ¼ thế kỷ làm việc xã hội, tôi biết, bằng cương vị và công việc của mình, VINAPHUNU và tôi đã giúp đỡ được rất nhiều đồng bào mình qua cơn bĩ cực. Nhưng quả thật tôi không thể nghĩ ra được ai có thể là vợ con của người đàn ông trong trường hợp này. Vì vậy tôi thường kể lại với mọi người và bản thân mình rất hay nghĩ đến giấc mơ lạ lùng này.

Và điều lạ lùng đó đã xảy ra vào mùa hè năm ngoái.

Một ngày tôi thấy có điện thoại của cô HL của một hãng du lịch. Chị em  không biết nhau nhiều nhưng cũng biết và quý mến nhau. HL có lên chơi khi VINAPHUNU tổ chức lễ Khai Hạ, lễ Thiếu nhi vào mùa hè năm kia. Hơi ngạc nhiên vì thấy HL gọi. Hai chị em trò chuyện chút thì thấy HL đề cập đến câu chuyện rằng chị ơi em có chuyện này nhờ chị.

Thằng cu này ở VN, em cũng không quen biết đâu nhưng mà thương cháu quá. Em đọc trên báo cộng đồng thì thấy cháu nó tìm bố mất tích từ mấy năm rồi mà thấy vô vọng quá chị ạ, chẳng có kết quả gì cả dù cũng đã gửi thư từ, tin nhắn trên nhiều báo chí cộng đồng, hỏi và tìm khắp nơi, rồi cũng nhiều cá nhân và hội đoàn như hội đồng hương HNN chẳng hạn vào cuộc tìm kiếm, hỏi han, mách bảo… nhưng rồi thông tin ấy vẫn thấy đăng trên báo tìm bố.

Em bèn gọi điện về và nói chuyện với cháu thì thấy nói bố cháu sang Đức từ năm 2001, sống chui, làm chui ở bên Tây Đức… rồi hồi đầu thì còn điện đóm, nhắn tin cho vợ con, sau mất luôn tin tức từ 2002 đến giờ. Có nhiều thông tin là chết rồi mà không tìm ra manh mối. Gia đình thương nhớ lo lắng lắm mà không biết làm sao. Nhờ báo chí, hỏi thăm khắp nơi thì đều không có tin gì chính thức cả. Biết đâu mà tìm. Bóng chim tăm cá hay là mò kim đáy bể bởi không để lại dấu tích gì.

Cuối cùng thì HL bảo tôi, chị xem liệu có giúp cháu được không chị ạ. Thằng cu khi bố đi mà mất tích nó có hơn mười tuổi, bây giờ lớn lên nó nung nấu việc tìm bố lắm. Cháu nó ngoan lắm chị ạ.

Năm ngoái để chuẩn bị việc Đại Lễ kỷ niệm câu lạc bộ chúng tôi thành lập được 20 năm, nào là ra sách, làm cuốn phim tư liệu, tổ chức, liên hệ… nên tôi rất bận. Riêng việc suốt mấy tháng trời chỉ ngồi biên tập bài vở đã mờ cả mắt, tê hết cả chân, ngày làm việc ít nhất là 14-15 tiếng đồng hồ… Nhưng tôi cũng bảo, em cứ đưa địa chỉ email của chị cho cháu TA để liên hệ trực tiếp cho tiện trao đổi.

TA viết thư ngay cho tôi. Kể rằng gia đình có nghe những người quen nói lại thì cho rằng có lẽ bố cháu đã chết rồi. Bố cháu là người rất chăm chỉ và đều đặn điện thoại về cho mẹ con cháu, suốt từ khi bố cháu sang đến Đức vào năm 2001, cứ ba ngày một lần. Vài tháng làm lụng được ít tiền bố cháu lại gửi về cho mẹ con cháu. Cái lần cuối cùng vào tháng 7.2002, bố cháu điện về nói với mẹ cháu là bị đau dạ dày?! Đó là lần cuối cùng mẹ cháu nói chuyện được với bố cháu, sau đó không bao giờ có nữa. Bố cháu mất tích, không có bất cứ một thông tin nào nữa cả từ lần đó bác ạ.

Thương nhớ bố cháu quá, dù bố cháu có mất rồi thì nhà cháu cũng muốn biết chính xác vì sao, như thế nào, biết ngày để cúng giỗ để đưa bố cháu về với gia đình. Và vì sao bố cháu mất cho yên lòng mẹ cháu và anh em cháu.

Trên đường từ Nga, qua Tiệp hay Hà Lan gì đó để sang Đức thì bố cháu bị những người đưa người lấy hết giấy tờ nên khi sang được đến nơi là bố cháu hoàn toàn không có một thứ giấy tờ tùy thân nào trên người cả.

Không nhập trại nên suốt trong gần hai năm đó bố cháu ở chui, khi thì đi làm đồng, khi thì đi làm quán… nhưng tất nhiên vì ở chui thì làm gì có giấy tờ gì nên đi làm cũng là chui. Hết từ làng này sang làng khác, huyện nọ sang huyện kia. Mà cuộc sống của bố cháu như đại đa số những người tỵ nạn ngày ấy là mọi sự đều chui nên cũng ít ai biết họ tên, tuổi thật của nhau, có ốm thì cũng đi “mua” giấy mà khám nếu không mượn được của ai.

Bố cháu có đi làm nhà hàng cuả bác L ở tỉnh ấy, huyện nọ bên Tây Đức và bác là người rất nhiệt tình với gia đình cháu trong việc tìm kiếm bố cháu.

Mãi đến khi bệnh chắc nặng quá rồi, không thể làm khác được và để hy vọng được chữa bệnh thì bố cháu mới đi nhập trại, nhưng không ai biết với tên nào mà với tên giả thì tên gì? Bác L có đi hỏi thăm khắp nơi như Sở Ngoại kiều, trại tỵ nạn hay các bệnh viện là những nơi mà bác ấy nghĩ rằng bố cháu có thể xuất hiện thì đều được họ cho biết là không có ai tên như tên bố cháu cả.

Chắc bố cháu lấy tên giả để nhập trại nhưng cũng không ai biết tên gì cả. Nên khó khăn vô cùng.

Còn cô Ng kể rằng cô có nhìn thấy một người Việt bụng to trướng nhập trại vào trại tỵ nạn ở O mà cô đang ở rồi phải đưa đi cấp cứu ngay vì bệnh nặng quá. Cô ấy chắc đấy là bố cháu. Nhưng cô không biết được chuyển đi đâu và tên của bố cháu trong trại là gì.

Rồi vì ngại nhà chức trách hỏi han nên dù có tốt nhưng mọi người nói chung ngại, đều không muốn liên hệ để tránh phiền phức. Nếu bác liên hệ được với bác L và cô Ng để hỏi thêm được thông tin thì tốt quá. Tuy họ hàng nhà cháu vào lúc ấy cũng có vài người nữa ở Đức, nhưng cũng không biết gì hơn về bố cháu và họ cũng đã về VN rồi bác ạ. Bặt vô âm tín.

Tóm lại là thông tin rất mờ mịt.

Biết sơ sơ tình hình như vậy. Tôi cũng bảo cháu là rất khó, quá khó vì chẳng có manh mối gì cụ thể như tên khai nhập trại, dấu vân tay… nhưng bác sẽ cố.

Cháu gửi bác ảnh của bố cháu để bác biết, nhưng bác cũng nói rõ là bác từ giờ đến cuối năm rất bận. Phải xong việc thì bác mới có thể lo được, nhưng trước hết bác sẽ đặt vấn đề với bà luật sư làm việc tại văn phòng bác về việc này để nhờ giúp bởi tôi nghĩ chỉ có thể bằng con đường này thì mới có thể hy vọng mà thôi.

Tôi không muốn gây cho cháu hy vọng nhiều vào một việc mà chính tôi cũng chưa nghĩ ra cách giải quyết cụ thể. Một việc mà chính tôi cũng không thấy manh mối gì và không biết bắt đầu thế nào.

Tuy bận việc như vậy nhưng tôi vẫn làm ngay những việc có thể làm vì biết rằng việc đã quá lâu, càng để lâu nữa càng mất manh mối. Lập tức tôi hỏi thăm trong câu lạc bộ, những mối quan hệ của riêng tôi… để tìm quanh vùng mà bố cháu, anh PVT, đã từng ở và làm việc trước khi mất tích.

Chị em ở câu lạc bộ đều rất hăng hái và mỗi người đều hỏi han khắp nơi. Người thì bảo là vùng này em có bạn quen ở, người khác thì nói chồng em trước cũng ở gần mạn ấy… Vậy nhưng rồi cũng chẳng có câu trả lời nào thật là rõ ràng được cả vì chuyện đã lâu và quá mông lung.

Ở mấy huyện ấy vùng ấy thì kẻ đi người ở, nước chảy mây trôi…cũng chục năm rồi… chẳng ai nhớ nữa. Mà rồi ai cũng lo công ăn việc làm. Tôi cũng đã tính rằng có khi tôi sẽ cầm ảnh của anh PVT sang Tây Đức, xuống vùng đấy một lần để lần mò….

 Tôi chưa liên hệ với cô Ng và anh L là hai người có lẽ có nhiều manh mối nhất trong chuyện này, phần vì nghe nói dù rất tốt nhưng sợ họ ngại ngần, phần vì tôi nghĩ rằng để đến khi thật cần sẽ liên hệ. Việc vẫn để đó.

Và cơ bản nhất là vì việc Đại Lễ 20 năm thành lập của câu lạc bộ chúng tôi mà tôi chưa thể tiến hành được. Bận một cách khủng khiếp.

Cháu TA theo yêu cầu đã gửi giấy uỷ quyền cháu đã ký cho bà luật sư và ba cái ảnh gần nhất trước khi mất tích của anh PVT, bố cháu. Những cái ảnh cuối cùng mà anh gửi về từ Đức cho vợ con, gia đình.

Khi cầm ba cái ảnh trên tay, tôi bàng hoàng vì nhớ đến giấc mơ năm nào mà mới mấy tháng trước tôi còn kể lại ở câu lạc bộ. Trong ảnh, cũng khuôn mặt hơi cạnh cạnh và tóc cũng lượn lượn sóng. Dù trong mơ nét mặt không rõ nét.

Và trong giây phút ấy tôi biết, bằng linh cảm của mình là sẽ tìm thấy anh PVT về cho gia đình dù chưa biết bằng cách nào, dù khó khăn kinh khủng như vậy mặc cho mọi người nói rằng là không có một cơ may nào cả, đừng nhận lời, nhỡ không tìm được thì sao…

Tôi thì lại nghĩ khác. Tôi nghĩ rằng mình cứ cố gắng đã. Nếu cố hết sức rồi mà mình không tìm được thì đành vậy, chứ chưa cố thì làm sao mình biết được hay không?!

Thế là sau những lần thư đi về để uỷ quyền cho bà luật sư, những thông tin về anh PVT đã từng ở đâu, làm gì, thời gian nào làm việc gì, tin tức cho vợ con ra sao, còn những tín hiệu sống đến tháng nào, bắt đầu từ bao giờ thì bặt tin, tin nhắn cuối cùng là gì, ai là người có thể cho biết thông tin của anh PVT trong những giai đoạn nào… Tôi và bà luật sư đều nắm chắc.

À quên, cháu TA có gửi sang cho tôi một cái dấu vân tay của bố cháu lấy ở CA tỉnh HB, trước khi anh PVT đi nước ngoài, nhưng do scan nên nhoè nhoẹt vì là scan từ một bản khai copie.

Dù trong thời gian rất bận như vậy nhưng tôi, cháu TA và HL vẫn liên lạc với nhau. HL còn mail cho tôi toàn bộ tin tức đã trao đổi với cháu thì thấy còn rối rắm và phức tạp hơn nhiều tôi nghĩ trong khi thông tin cần nhất như tên khai khi nhập trại tỵ nạn là gì thì không biết và dấu vân tay như vậy thì về nguyên tắc coi như không có.

Tình hình vẫn cứ lùng nhùng trong mớ bong bong tin tức như vậy. Sau Đại Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập, VINAPHUNU chúng tôi lại đi nước ngoài và vì việc tư gia đình nên tháng Mười Hai tôi mới về đến Berlin thì phải lo việc câu lạc bộ mà tháng ấy cũng là tháng cuối năm, họp hành liên miên và tổng kết, liên hoan cuối năm, triển khai công tác năm mới….

Nên đến giữa tháng Một tôi mới tiến hành chính thức việc tìm anh PVT với bà luật sư của văn phòng tôi, người đã hơn hai chục năm qua tận tình và giúp đỡ biết bao nhiêu phụ nữ Việt Nam qua khỏi cơn nguy khốn trong nhiều sự vụ cụ thể cũng như gián tiếp.

Bà luật sư bắt đầu tiến hành công việc thì tôi mới được biết rằng, các cơ quan công quyền như  Sở Ngoại kiều (Sở NK) hay Sở Tỵ nạn Liên bang (Sở TNLB) thì sau 10 năm sẽ xếp xó hồ sơ. Điều đấy có nghĩa rằng thời gian còn lại rất gấp gáp vì chỉ còn vài tháng nữa là đúng 10 năm ngày anh PVT mất tích.

Ngoài ra còn vấp phải một trở ngại lớn là việc tìm kiếm một người mất tích do một tổ chức sẽ thuận tiện hơn nhiều so với một cá nhân, dù người đó là luật sư, bởi gia đình cá nhân đó lại không có mặt ở đây. Và bà luật sư được gợi ý rằng có lẽ nên nhờ tổ chức Hồng Thập tự Đức (HTT Đức) đứng ra tiến hành.

Một sự may mắn không thể ngờ được là trước đấy không lâu, khoảng một tháng thôi, do một lần gặp gỡ vô tình đâu đó với một luật sư rồi chuyện trò qua lại thì bà luật sư được biết, ông ấy bây giờ không mở văn phòng như trước nữa mà  làm việc ở HTT Đức, chịu trách nhiệm về việc tìm kiếm người mất tích. Và ông này là người quen cũ của chúng tôi.

Đầu thập niên 90 việc cư trú của người Việt là nóng bỏng, mấu chốt hàng đầu. Việc cộng tác với nhiều văn phòng luật sư để cùng tranh đấu cho quyền được ở lại của cá nhân cũng như của cả cộng đồng đòi hỏi nên tôi quen biết với rất nhiều luật sư chuyên nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng chủ yếu là luật Hình sự và luật Ngoại kiều. Một trong những người mà đã từng quen biết và cộng tác với VINAPHUNU là ông luật sư này. Thậm chí có lần tôi còn mời ông làm một buổi báo cáo tại câu lạc bộ chúng tôi về việc Sửa đổi và Bổ sung luật Ngoại kiều. Tham dự còn có rất nhiều luật sư khác.

Nhưng để khởi động một vụ tìm kiếm người mất tích, nhất là lại quá nhiều năm đã trôi qua và không có một manh mối nào như dấu vân tay và tên tuổi nhập trại, hai yếu tố chính, thì quả không phải là một chuyện dễ dàng.

Và trước tiên, HTT Đức yêu cầu phải chứng minh được rằng đúng là có một người như vậy và người đó thật sự bị mất tích. Những thông tin này phải thật thuyết phục. Nhỡ đâu họ vì một lý do gì đó mà muốn trốn bỏ gia đình, làm một cuộc sống mới không dây dưa gì với quá khứ (chuyện này không phải hiếm?) Những thông tin đó thật và đáng tin cậy đến mức nào?…

Một lần nữa tôi phải đọc và nghiên cứu lại kỹ lưỡng toàn bộ cháu TA viết cho tôi và cho HL. Sau đó tôi liên lạc với cháu để khẳng định rằng việc bố cháu có ở Đức trong những thời gian như đã nói, bố cháu là một người gắn bó với gia đình bằng chứng là thỉnh thoảng lại gửi số tiền gom góp được về cho vợ con, cứ ba ngày gọi điện thoại một lần, chỉ có mỗi lần cuối là cách một tuần và sau đó thì mất đứt liên lạc và mất tích luôn từ đầu tháng Bảy 2002… để loại trừ khả năng người mất tích là do tự ý muốn.

Đến bây giờ thì tôi thấy cần phải liên hệ với hai người biết nhiều nhất thông tin về anh PVT. Đó là cô Ng, người đã nói rằng thấy một người Việt Nam (mà chắc chắn là anh PVT) bị ung thư gan, bụng to trướng cấp cứu đi viện từ trại của cô vì cô ở cùng trại tỵ nạn.

Đó là anh L, chủ quán nơi anh PVT đã từng làm việc và cũng chính anh L là người sau khi anh PVT mất tích đã cố công đi tìm khắp nơi- lên cả Sở NK, bệnh viện, nghiã trang… và được họ trả lời là không hề có người tên tuổi thế này nhập trại, nhập viện hay là chết.

Ngược lại với những e dè của tôi vì thấy cháu TA cứ có ý nói rằng sợ liên lụy nên có khi các bác các cô có biết những thông tin về bố cháu cũng ngại ngần. Cô Ng đã rất hăng hái nhiệt tình kể với tôi tất cả những gì cô biết và thậm chí nhiệt tình đến mức có ngày cô gọi điện cho tôi đến cả sáu, bảy lần mỗi khi nhớ ra điều gì hay cần sửa đổi điều gì mà do thời gian lâu quá cô nhớ không đúng hoặc chưa chính xác. Chẳng hạn như khi thì cô nhập trại đầu tháng Hai, khi thì tháng Năm, tháng Sáu hoặc đường đến trại cũ ấy như thế nào vì tôi bảo có thể tôi và bà luật sư sẽ sang và đến tận nơi trại ở O một lần…

Nhưng tựu trung lại thì thông tin chính cũng vẫn là cô nhập trại trước ít lâu thì thấy một người Việt ốm bệnh, bụng đã to trướng vì ung thư gan giai đoạn cuối (cả vùng đó người Việt ai cũng biết- theo cô) đến nhập trại. Vài ngày sau đó thì cô bảo xe cấp cứu đến chở cái người Việt ốm ấy đi rồi, không thấy quay về. Chắc chắn đó chính là anh PVT, người bố mất tích mà cháu TA đi tìm, và đã chết, tin đồn khắp nơi như vậy. Khắp nơi đây có nghĩa là trong cộng đồng tỵ nạn ở vùng O, không ai là không biết cái ông bị ung thư gan ấy đã chết rồi. Chỉ có điều không biết ở bệnh viện nào, ở O này hay đến OBr.

Chuyện với anh L cũng vậy, anh rất nhiệt tình kể hết những gì anh biết, những gì anh đã làm. Theo anh thì cũng có thể do bệnh vậy mà anh PVT được chở đến H là một thành phố lớn phía Bắc chăng? Vì ở đó có bệnh viện chuyên về các bệnh nhiệt đới.

Và anh L có thêm một chi tiết là phải chăng anh PVT đã bị giết vì theo anh nói rất có thể trong lúc bệnh, nhưng chưa hẳn đã liệt giường liệt chiếu thì anh PVT vẫn muốn làm việc chui như đi chở hàng thuê sang phần Đông Đức để có một khoản tiền cho gia đình chẳng hạn?!

Thông tin này rất phù hợp với thông tin cháu TA kể rằng nhà cháu đi áp vong hai lần thì cả hai lần vong bố cháu qua người bác dâu đều khóc nức nở và nói rằng bị người ta, một nữ một nam giết chết, chôn trong rừng, không tìm được đâu, xa xôi cách trở… Đừng đi tìm.

Thông tin anh L thấy cũng rất có thể bởi anh L nói rằng anh đã đi Sở NK và một vài bệnh viện, nghĩa trang hỏi nhưng người ta đều nói không có người tên này, tuổi này nhập trại và chết vào khoảng thời gian đó. Nên anh L nghĩ rằng anh PVT đã dùng tên giả để nhập trại và không biết tên ấy là gì. Thập phần khó khăn. Bế tắc.

Vì đang trong giai đoạn lần mò, nên tôi cám ơn sự nhiệt tình của cô Ng và anh L và chỉ yêu cầu họ rằng nếu khi luật sư hỏi thì cứ trả lời như đã kể với tôi, đừng ngại gì, mình mỗi người cố công một tí để anh PVT về được với gia đình. Riêng với anh L tôi có yêu cầu rằng nếu được ông luật sư hay HTT Đức hỏi thì đừng nói ý kiến của anh về việc có thể anh PVT bị giết rồi vì như thế sợ nhiễu thông tin.

Chỉ cần anh L nói về thông tin anh PVT đã ở những nơi anh L biết, đã làm ở quán anh, đã bị bệnh gan mà có lẽ là ung thư gan… Thế là tạm thời đủ đã. Vì nếu sau này không tìm ra hướng trại tỵ nạn rồi ốm đi bệnh viện thì mình tìm hướng kia vẫn được. Còn nếu bây giờ tung ra nhiều thông tin quá, sợ nhiễu.

Tôi và anh L nhất trí với nhau như vậy.

Bằng những thông tin của cháu TA , anh L và cô Ng cung cấp, tôi cũng đã thuyết phục được ông luật sư và HTT Đức là việc ông PVT này là có thật và đã bị mất tích từ tháng 7. 2002, không thể có khả năng ông ấy bỏ gia đình được và việc đi tìm ông ấy cho gia đình là một việc làm rất cần  nhanh chóng vì chuẩn bị hết thời gian 10 năm lưu trữ hồ sơ công sở của Sở TNLB.

Không hiểu sao bằng trực giác tôi rất tin thông tin của cô Ng bởi cô là người cuối cùng nhìn thấy thật sự anh PVT ở trại và tuy không thấy tận mắt anh ấy được chở đi bệnh viện nhưng những người cùng trại nói lại với cô rằng cái người Việt bệnh gan mà bụng bị trướng lên ấy đã được chở đi cấp cứu. Mà trong một trại, hay một thành phố có cộng đồng người Việt tỵ nạn mà có một người bệnh xơ gan cổ trướng chết đồn nhau thì chắc hiếm khi trùng lặp.

Và sau đó qua bà luật sư tôi trình bày hết lập luận và suy nghĩ của mình để bà ấy tác động đến ông luật sư, vì thời gian đã gấp gáp lắm rồi. Chuẩn bị còn có ba, bốn tháng nữa thôi là kỳ hạn xếp xó hồ sơ của Sở TNLB rồi còn gì.

Tất cả những việc đó là thông tin đi lại trong tháng Hai, tháng Ba. Tôi đã có ý định, có thể tôi với bà luật sư phải xuống trại tỵ nạn ở O để hỏi vì sẽ dùng phương pháp loại trừ. Khoảng tháng này, năm này có những người Việt nào nhập trại đó. Mà người đó lại bị bệnh gan, lại xe cấp cứu chở từ trại ấy đi thì đi đâu, đến bệnh viện nào… rồi từ đó tra tiếp. Nói vậy nhưng đâu có đơn giản vậy. Một vạn thứ thủ tục hành chính nhiêu khê, rồi thời gian, công việc… của bà luật sư, của tôi cho khớp.

Không thấy tin tức gì về phía ông luật sư cả.

Nhiều khi tin tức mịt mù , bóng chim tăm cá. Cũng nhiều người gàn cho rằng khó khăn quá. Tin này đã đăng trên báo chí tin tức cộng đồng hai, ba năm nay mà không được, chẳng ai giúp được thì làm sao mình tìm được. Thôi người ta đã mất rồi thì thôi.v.v…

Nhưng quả thật tôi chưa bao giờ thấy khó, thấy hết hy vọng, thấy không thể giải quyết được…việc này. Tôi suy nghĩ rất nhiều về người đàn ông trong giấc mơ năm nào và tôi biết trên đời chẳng có gì là ngoài cái lý nhân duyên cả.  “Nhất ẩm nhất trác, giai do tiền định”- Một miếng ăn, một hớp nước uống còn là tiền định cơ mà.

Vậy trong vô lượng kiếp trước, hẳn tôi và người đàn ông này đã từng quen biết nhau lần nào đó, bao giờ đó, nợ nần nhau một miếng ăn hớp uống rồi cũng nên, nên anh ấy đã gửi gắm và cám ơn tôi. Vậy việc này chắc là xong thôi!

Suốt cả thời gian này tôi chỉ kể lại cho các bạn ở câu lạc bộ chứ tuyệt nhiên tôi không hề kể với gia đình cháu TA hay cô HL, anh L, cô Ng…. Dù tin tưởng vậy nhưng việc chưa có kết quả gì lại mông lung như thế nên tôi thấy chưa nên nói ra. Tôi tin chắc chắn rằng sẽ có một ngày sẽ tìm được manh mối về anh PVT để gia đình anh ấy biết và để hương hồn anh ấy được về yên nghỉ bên gia đình.

Trước kia tôi rất sợ ma hoặc tóm lại là những gì vô hình, không thuộc về thế giới này. Nhưng càng ngày tôi càng hiểu rằng thế giới tâm linh là có thật dù còn biết bao việc không thể giải thích một cách dễ dàng được, là thường khi một linh hồn nào có điều gì đó còn vướng nợ trần gian, muốn nhắn gửi một điều gì hay còn một nguyện vọng nào đó thì họ hay cho mình biết thông qua dưới nhiều hình thức như một giấc mơ chẳng hạn. Những người có duyên gặp gỡ họ, sẽ giúp họ hoàn thành ý nguyện.

Là người ở kiếp này, mình tu tập dễ hơn và vì vậy mình nên giúp đỡ họ, hãy làm tất cả những gì mình có thể. Chẳng cần xây phù đồ (stupa) tận đẩu tận đâu. Hãy cứ nhìn quanh ta từ những việc nhỏ nhất.

Bởi vậy nghĩ lại thấy người đàn ông này cám ơn có nghĩa là việc này chắc phải xong thôi. Nói vậy thôi chứ tôi sốt ruột quá vì ngày hạn mười năm sắp đến, nói cháu TA “chạy” ở nhà cái chứng minh thư của anh PVT mãi không được vì CA VN sợ mình sử dụng vào việc gì đó. Chứ có cái CMT này thì có dấu vân tay sẽ dễ dàng hơn nhiều. Mà tôi lại chuẩn bị đi phép. Cũng phải cả tháng không có mặt ở Berlin.

Vậy mà không tưởng tượng nổi, phép màu đã xảy ra. Đúng trước hôm tôi chuẩn bị đi hai hôm thì bà luật sư nhận được tin ông luật sư thông báo là đã tìm thấy thông tin đầy đủ về anh PVT. Ngày sinh tháng đẻ tên tuổi thật hoàn toàn khi anh PVT nhập trại. Sở Tỵ nạn Liên Bang đã tìm ra anh.

Nghe bà luật sư báo tin chính thức, rồi đọc thư trả lời của ông luật sư, của Hồng Thập tự Đức mà tôi vui mừng đến ngỡ ngàng, không tin tai mình, mắt mình nữa. Nghiền ngẫm mãi thông tin đó phải nửa ngày thì niềm vui như vỡ oà ra, mới tin đó là sự thật. Tôi loan báo khắp nơi. gặp ai tôi cũng kể, rồi người nọ kể cho người kia, cả VINAPHUNU các cô bác chị em đều mừng vui và mừng cho gia đình anh PVT.

Ngay sau đó, tôi gọi điện báo cho cháu TA và HL. Cả hai đều không ngờ một việc quả là “Mò kim đáy bể” và “không thể tưởng tượng nổi” có thể thành công như vậy, nhanh hơn mình dự đoán, đơn giản hơn mình dự đoán. Hai chị em mừng líu cả lưỡi còn TA qua điện thoại mà tôi biết cháu nghẹn không nói nên lời.

Cái sự mừng của bà luật sư, của chị TH phiên dịch trong những giờ tư vấn luật, của tôi, của tất cả chị em cô bác trong câu lạc bộ thì không sao kể xiết. Cái mừng như mỗi người tìm được người thân của chính mình vậy. Bởi nó khó khăn quá, chẳng có tí manh mối nào, họa là “mò kim đáy bể”…thế mà rồi…

Việc tìm ra tung tích anh PVT, dù đã mất như dự đoán, rất khớp với những thông tin của cô Ng nhưng việc di chuyển của anh lại theo một hướng khác hẳn phỏng đoán.

 Anh PVT nhập trại ở O, sau đó được phân về trại D nhưng do bệnh nặng nên cấp cứu về bệnh viện B, một huyện nhỏ gần D. Sau đó chuyển lên bệnh viện chính ở D, mất tại đó và được hỏa thiêu vào ngày ấy giờ ấy, rồi được chôn cất tại D. Như vậy là anh PVT đã nhập trại với tên tuổi thật của mình và mất cũng với tên tuổi thật của mình.

Sau đó hỏi thì được biết thêm chi tiết về việc hỏa thiêu, chôn cất cụ thể ở nghĩa trang, số khu mộ, lệ phí mai táng còn bao nhiêu, nếu muốn mang hũ tro về thì có được không vì nghe nói hũ tro chôn vô danh vì khi anh PVT mất là không có họ hàng bạn bè thân quyến gì thì hình như chỉ có một khoảng thời gian nhất định nào đó sau đó là nó tan ra, không thể đào lấy lên được nữa (Chả hiểu hư thực thế nào?). Và nếu được thì tiền lệ phí từng việc như đào lên, chuyển hũ tro, thủ tục hành chính giấy tờ… là bao nhiêu?

Rồi việc quan trọng nhất là cháu TA và gia đình có nguyện vọng sang để mang hũ tro bố về thì thủ tục xin visa vào Đức, rồi giấy phép mang hũ tro vào Việt Nam phải có giấy chứng tử, giấy kiểm tra của vệ sinh dịch tễ… bố trí trong thời gian dù là rất ngắn khi TA sang Đức thì nên đi hãng máy bay nào, đi phương tiện nào cho hợp lý vì quãng đường Berlin- D cũng không phải gần, đi lại ra sao, để gửi hũ tro tại chùa trong lúc chờ máy bay vì không nhất thiết sẽ khớp được lịch bay…

Đó còn rất nhiều việc phải tính và phải làm cho đến khi anh PVT về được đến nhà với vợ con. Nhưng về cơ bản công việc đã hoàn thành và việc về đến nhà chỉ là chuyện ngày một, ngày hai mà thôi.

Công việc tư vấn xã hội của tôi là một công việc rất nặng nhọc, đặc biệt là gánh nặng về tinh thần. ¼ thế kỷ qua có rất nhiều hoàn cảnh, rất nhiều con người, nhiều trường hợp để lại cho tôi những ấn tượng sâu sắc vì những sự khó khăn, rắc rối, tính phức tạp… cuả nó. Và đây là một.  Và cũng bởi trường hợp này còn có liên quan đến vấn đề tâm linh. Có nhiều chi tiết trong việc này khó có thể giải thích được mà chỉ có thể nói đó là cơ may mà thôi, hay ta còn gọi là duyên phận.

Vì suy tính và đi đúng đường hướng, vì gặp những người nhiệt tình, vô vụ lợi như bà luật sư, ông luật sư, HL, cô Ng, anh L, vì có những sự bỗng dưng may mắn như sao gần mười lăm năm không gặp gì ông luật sư, bỗng dưng hai luật sư lại vô tình gặp lại trước đó không lâu để biết rằng, ông chính là người phụ trách vụ tìm kiếm người mất tích của HTT Đức, người mà khoảng tháng sau sẽ là người quan trọng nhất, quyết định thành công của cuộc tìm kiếm này… và sao anh PVT lại báo mộng cho tôi, một người chẳng quen biết gì kiếp này từ những sáu, bảy năm về trước…

Việc vì sao anh PVT lại khai tên tuổi thật cũng là chuyện dễ hiểu bởi tôi đoán chắc rằng anh biết mình bệnh nặng sẽ mất và để gia đình sau này tìm được dễ dàng.

Thế nhưng vì sao trong suốt gần ba tháng từ khi anh bệnh nặng đến khi mất mà anh không một lần gọi về cho vợ con dù anh là người trước đó thường xuyên đều đặn gọi điện thì giờ chắc chỉ có mình anh biết mà thôi. Nhưng cũng có thể do tình trạng bệnh tật đã nặng, có thể không nói được tiếng Đức… có muôn ngàn lý do để trong cuộc đời này người ta không làm được như ý mình mong muốn chứ.

Còn chắc vì sao anh L dù đã cố công vậy mà không hỏi được, tôi cũng tin đó là việc nhân duyên.

Có nhiều điều trong việc này mình không thể lý giải hoàn toàn được. Nhưng quan trọng nhất là đã tìm ra anh PVT về cho gia đình anh, cho người vợ mỏi mòn bao năm ngóng chờ tin chồng, người chồng mà vì hoàn cảnh khi ấy phải dứt áo ra đi để kiếm tiền nuôi gia đình, cho hai đứa con khi ấy còn bé dại ở lại… Những năm tháng ấy ai phải trải qua mới hiểu ngọn ngành những hy sinh, được mất cuả người ra đi và người ở lại.

Trường hợp anh là một trường hợp điển hình của bao số phận long đong trên xứ người. Khác nhau ít nhiều nhưng về nguyên tắc là một vậy không thương nhau mà giúp đỡ nhau hết tình sao được.

Nhưng theo tôi điều quan trọng nhất là lòng hiếu thảo của cháu TA, mong muốn nguyện vọng cháy bỏng của cháu là tìm thấy người bố mất tích từ mười năm trước khi cháu còn bé đã cảm đến trời đất.

Trong những việc tâm linh như thế này, lòng người thân quan trọng lắm, quyết định rất nhiều việc thành công hay không. Đó chính là phúc phần của gia đình anh PVT.

Những cơ may hay những sự thuận lợi mà chúng tôi “bỗng dưng” có được cũng là do cơ duyên mà phúc phần của gia đình anh PVT mang lại. Và chúng tôi thực ra cũng chỉ là phương tiện mà thôi.

Tôi đã nói vậy khi gặp gia đình cháu TA trong chuyến phép vừa rồi ở Hà Nội, khi anh trai, chị dâu, em trai và vợ anh PVT cám ơn tôi và tất cả sự giúp đỡ của cô HL, anh L, cô Ng, ông và bà luật sư cũng như câu lạc bộ VINAPHUNU.

Bởi thế càng ngày tôi càng biết rằng có những việc không ai biết nhưng trời biết, đất biết, quỷ thần biết. Mình hãy gắng sống làm sao cho lòng mình thanh thản, làm được điều gì giúp ai thì làm ngay, đừng nề hà… bởi như vậy đời sống mình sẽ rất nhẹ nhõm, an bình.

Mặc cho những khó khăn để cháu TA xin được vi sa vào Đức mang di hài bố về, mà cụ thể ở đây là hũ tro, còn nhiều sự rắc rối, khó khăn như phải công chứng đủ thứ giấy tờ, gửi giấy chứng tử, giấy mời…, rồi thư từ liên lạc với Dortmund, với thành phố, với phòng quản trị nghĩa trang để xin giấy chứng nhận hoả táng của lò thiêu, giấy hải quan được ra khỏi Đức, giấy đồng ý an táng của địa phương …rồi đại sứ quán Đức ở Hà Nội yêu cầu những giấy tờ này, đại sứ quán VN ở Berlin đòi hỏi đủ giấy tờ khác, cái thì gửi sang, cái thì gửi về… nhưng tôi đã nhìn thấy ngày đôi cánh máy bay của Vietnam Airlines tung bay trên nền trời xanh mang anh về với gia đình, với quê hương, với đất mẹ… không còn xa.

“Đường trần khuất nẻo, sẽ không bao giờ gặp nhau nữa” anh PVT à, ở kiếp này nhưng biết đâu trong vô lượng kiếp sau… Còn duyên thì mình còn gặp lại mà. Mong anh thanh thản, nhẹ bước…

Berlin, Mai- Juli. 2012

Advertisements